Bence bir başucu kitabı. Mutlaka herkes okumalı.

” mutluluğu bir hazzın varlığından çok herhangi bir acının yokluğu olarak tanımlamıştı. ”

SANAT VE YAŞAM

” Platon’a göre sanat, tanımı gereği, yaşamın hakkını verebilme yolunda mücadele edebilirdi yalnızca, bu mücadelesinde de çoğunlukla yenilirdi. Rodin ve Klimt ne kadar güzel olursa olsun, ideal bir toplumda sanatçıların varlığına ihtiyaç yoktu; çünkü sanatın, zaten var olan, dolayısıyla yeniden üretilmesi gerekmeyen şeyleri taklit etmekten başka işlevi yoktu. Etrafta gerçek yataklar varken bir yatak resmi çizmenin ne anlamı vardı? Öpüşme bu kadar ulu orta yaşanabiliyorken bir öpüşme resmi çekmenin ne anlamı vardı sanki?

Bu konuyu Oscar Wilde’a soracak olsak, sanatın yaşamı taklit etmediğini , tam tersine, yaşamın sanatı taklit ettiğini söylerdi. Demek istediği şuydu; sanat yaşamdan üstündü, üç boyutlu aşıkların dudaklarından çıkan öpüşmeler, beyaz perdede tanık olunan öpüşmelerin zayıf birer kopyasıydı yalnızca”

BOTTICELLI – BAKİRE VE ÇOCUK

GIPTA EDİLEN ÖYKÜ

” Alice’in tutku ve ihtiyaçlarının en iyi olasılıkla vardığı yer; şekilsiz ve ipsiz sapsız bir destan oluveriyordu, bu destanda olup biten hiçbir şeyin görünür bir nedeni yoktu, tutkular hiçbir zaman çelişkilere yol açmıyor, çelişkiler de tutkular olmadan ortaya çıkıveriyordu. Varılan çözümler, her an kanamaya hazır yaraların üzerine yapıştırılmış geçici yara bantları gibiydi, bütün bir öykü ise bir reklam arasının yarattığı erteleme hissiyle birlikte yıllarca sürüyordu. ”

ŞÜPHECİLİK

” ” Ne kadar da mutsuzum?” düşüncesinden, daha geniş bir düşünce olan, ” Bu dünyada varolmak beyhude bir edim” saptamasına geçişin bu kadar basit olması şaşırtıcıydı; ” Kimse beni sevmiyor” gibi sıradan bir şikayetin ” Aşk bir yanılsamadan ibarettir” gibi şık bir aforizmaya yükseltilebilmesi hayret vericiydi. Mesele, varoluşun ya da aşkın beyhude bir edim olup olmamasında yatmıyordu ( kim bunu iddia edebilirdi?); asıl mesele insanın, çok genel, söyleyene hiçbir şekilde gönderme yapmayan bir özlü söze sığınarak, derinlerdeki sorunu gizleyiş biçimiydi. ”

” Deneyimleri sonucu Alice, zevk aldığı yegane şeylerin beklenmeyen şeyler olduğunu iyice öğrenmişti, bu yüzden hiçbir şeyi dört gözle beklememek için sürekli bir mücadele halindeydi. Kötümser düşünmek ve böylece, karşılaşılan yenilgiyi yumuşatmak arasındaki o ünlü bağlantıydı burada söz konusu olan. Eğer en kötüsünü düşünürse en kötüsü olmazdı. İyi giden her şey için ödediği bedel, her şeyin kötü gideceğine dair duyulan kesintisiz ve insanı yoran bir saplantıydı. ”

MANET – OLIMPIA

BAKİRE DOĞUMLAR

” Birisiyle sevişmek, bir yönüyle, seviştiğimiz insanın bundan önce yatağa girdiği bütün insanların anıları ve alışkanlıklarıyla birleşmek anlamına gelir. Sevişme biçimimiz, cinsel tarihimizdeki bütün anıların vücut bulduğu yerdir; bir öpüşme, geçmişteki öpüşmelerin zenginleştirilmiş modelidir, yatak odasındaki davranışlarımız, geçmişteki yatak odalarından izler taşır. ”

” Aşıklar bir yandan tutkuları yoluyla dünyayı yeniden keşfediyor gibi görünüyorlar, öte yandan bütün hareketleri, yolculuk etmek zorunda oldukları bir geçmişin izlerini taşıyordu. ”

AŞKA AŞIK OLMAK

” Eğer Alice, Eric’e aşık olmuyorsa, belki de bu durumda aşka aşık oluyordu. Bu garip ve söz dizimsel olarak kendi kendini tekrar eden duygu neydi? Bu duygu, aşka düşmüş olma durumunun bir dönüşlülük içerdiğini ifade eder. İnsanın kendi duygusal heyecanından aldığı hazzın, bu heyecanı uyandıran şefkat nesnesinden aldığı hazdan daha fazla olması anlamına gelir. ”

” eskisi çok yıprandığı için yenisi alınan zengin bir aşk lügatının keyfini çıkarıyordu şimdi. ”

BELİRSİZLİK

” Septikler ya da diyalog tutkunları için sezgisel iletişim iddiası şüphe kaynağıdır, kahkaha kaynağı olmazsa tabii. Onlara göre sezgisel iletişim, işitsel kanıt eksikliği sonucu icat edilmiş ve sonradan sözlü iletişimden daha üstün bir konuma yerleştirilmiştir ki, bu da büyük bir hatadır. ”

” Aşk, dilin sınırlarını aşıyor, dil aşkın yalnızca kaba sınırlarını çizebiliyordu; dil arazi parçasının özelliklerini gösteren harita misali bir göstergeydi yalnızca; aşka dair duygulanımlara azıcık yaklaşmanın ötesine geçemiyordu.”

SEKS, ALIŞVERİŞ VE ROMAN

” Madam Bovary’nin 1856 yılında Revue de Paris’te tefrika romanı olarak yayımlanmasıyla, Flaubert, ilk seks ve alışveriş romanının yazarı olarak dünya sahnesine çıkar. Daha doğrusu Flaubert, bu iki eylem arasındaki psikolojik bağlantıyı gözler önüne seren ilk yazardır. O zamanın okurunu hayrete düşüren şey, Emma’nın işlediği zina suçu olmuştur; ancak Emma’yı çöküşe götüren bir başka etken, son modayı takip edebimek için dur durak bilmeden alışverişe çıkması, bu yüzden de bir borç yığını altında kalmasıdır. Para harcamak Bovary için libidonun kışkırtıldığı bir edimdir; hoplaya hoplaya ilerleyen bir atlı arabanın bütün risklerini, aynı zamanda da bütün hazlarını içermektedir. Peki, acaba Flaubert seksi ve alışverişi onaylıyor muydu? Onun ” ben Bovary’nin ta kendisiyim” deyişi, romantik şehveti onaylamasından mı, yoksa aynı zamanda tüketimin büyüsünü derinden anlamış olmasından mı kaynaklanıyordu? ”

ÇAMAŞIR DÖNGÜLERİ

” Havanın hep sıcak olduğu bir yerde yaşamak ne güzel olurdu” dedi Alice. Gözleri bardaktan boşanırcasına yağan yağmura dalıp gitmişti. ” Ne güzel, yalnızca yazlık giysilerim olurdu, sonra ısınmaya para harcamam gerekmezdi, hep iyi bir ruh haline sahip olurdum…”

” Sen mi hep iyi bir ruh halinde olurdun?”

“Neden olmasın? ”

” Sen, sen olmaktan çıkardın ama.”

” Yoo, ben, güneşli havalardaki ben olurdum.”

DEĞER SİSTEMLERİ / DUYGUSAL ÇIPLAKLIK

” Duygusal çıplaklık, insanın bir başkasına zayıflığını ve yetersizliğini sergilemesi anlamına gelir. Çıplakken giysilerimizle karşımızdakini etkileyebilme ihtimalinden tümüyle mahrum kalırız ve bu anlamda karşımızdakine bağımlı bir konuma geliriz. Bir kez soyunduktan sonra yalan söyleyemeyiz, bağırıp çağıramayız, kasım kasım kasılamayız, kendimizi abartılı sözcüklerin arkasına gizleyemeyiz. Montaigne’nin söylediği gibi duygusal olarak çıplak kaldığımız zaman temiz bir Fransızcayla (ya da ana dilimiz her neyse ) konuşmamız gerekir. ”

“Öyleyse duygusal giyim nedir? Yumuşak iç dünyayı, simgesel genital kırılganlığı ve o büyük ” sana ihtiyacım var” ın sırrını bir başkasının gözünden sakınabilmek için düzenlenmiş bir gardıroptur.”

DEĞER SİSTEMLERİ / CÖMERTLİK

” Maddi dünyada borcunu ödememek bir suçtur. Oysa aşkın ve arkadaşlığın dünyasında borçlar uzun süre idare edilebilir. İyi çizilmiş bir ekonomi stratejisi, her zaman iyi çizilmiş bir aşk stratejisiyle eş anlamlı değildir, çünkü aşık olmak, sürekli borca girmek anlamına gelir. Borca girer, ama birine bir şey borçlu olmak duygusunun yarattığı belirsizliği hoş görürsünüz, çünkü karşınızdakinin alacaklı olmasından doğan gücü, suistimal etmeyeceğine güvenirsiniz. ”

BİRBİRİNİ TANIMAK

” Başkalarına gösterdiğimiz davranış biçimi, onların bize gösterecekleri olası tepkilerin ışığında belirlenir, ancak bilinçsiz bir belirlenimdir bu. Aklımızda, karşımızdakinin aklının bir haritasını oluşturur, ne söyleyeceğimizi ve ne yapacağımızı seçerken bu haritayı temel alırız. Uyguladığımız model, X’i söyler ya da yaparsam o da Y’yi yapacaktır temelinde çalışan bir modeldir. Belli ölçüde karmaşıklık ve zenginlik içeren bu model, kesin olmasa da bir insanı tanıdığımızı iddia etmemizi sağlar.”

ÖNCEDEN KESTİREBİLMEK

” Akıllı bir budala için delilik neyse zeki bir sanatçı için deha odur.”

” Büyük Rus psikolog Pavlov pek fazla bilinmeyen bir deneyinde, bir köpeğin, eğer tepki vermeye alışkın olduğu işaretler ustaca birbirine karıştırılırsa bir nevroz durumuna sürüklenebileceğini, titreme nöbetleri geçirebileceğini, istemsizce işeyebileceğini ve dışkı boşaltacağını kanıtlamıştı. Eğer bir zil önceleri yemeğin habercisiyken sonradan boş bir tabağı müjdeliyorsa, köpek birkaç kez zil karşılığında boş tabakla karşılaşınca kendini bu tepkiye alıştırabilir. Ancak zil bazen yemeği, bazen de boş tabağı müjdelerse, yani eğer olaylar başlı başına büyük bir tutarsızlık içinde gelişiyorsa, o zaman hayvancağız nasıl düşünmesi gerektiğini bilemez: yemeğin varlığı ve yokluğu arasındaki esrarengiz bağlantı karşısında kafası karışan köpek, zilin ne zaman neyi ifade ettiğini anlayamaz ve yavaş yavaş köpeksi bir deliliğin kör kuyusunda kaybolur gider. ”

AŞKIN SÜREKLİLİĞİ

” Aşkın öyle bir gücü vardır ki normal şartlarda aklı başında davranan insanların akıllarını başlarından alır ve onları birer paranoyağa dönüştürür. Paranoya, insanı ” artık beni sevmiyor, artık benden sıkıldı, eminim eline geçen ilk fırsatta ilişkiyi sona erdirmeyi düşünüyor…” gibi saplantılı ve felâket habercisi düşüncelere mahkûm eder. Paranoya, aşka verilen çok doğal bir tepkiymiş gibi görünebilir; karşımızdakine değer verdiğimiz için gün geçtikçe onu yitirmekten daha çok korkmaya başlarız. Ancak felaket senaryolarına sürüklenmeyi alışkanlık haline getirmiş kimseler için aşk, taze yaraların üstüne dökülen tuz gibidir. ”

” Seni gülünç endişelerimle rahatsız etmeye hakkım yok. Çünkü korkularım, aklı başında ve olgun davranmak için elimden geleni yapmama karşın, beni yavaş yavaş deliliğin kıyısına sürüklüyor.”

GÜÇ VE 007

” Aşkta güçlü olabilmek için, – bir şey yapabilme – yetisine değil de – hiçbir şey yapmama – yetisine sahip olmak gerekir.”

” Aşkta daha güçlü olan taraf, karşısındaki üzerinde hiçbir tasarısı ve talebi olmayan taraftır. ”

ERIC’İN YÜKÜ

” İlişkilerde dikkatin dağılmasını iki ayrı biçimde tanımlamakta yarar var;

• · Kişinin dikkatinin, can sıkıntısı ya da konunun ilgili çekiciliğini yitirmesi durumunda dağılması
• · Kişinin dikkatini bile bile, göze çarpan bir şeyin üzerini örtebilmek amacıyla kendisinin dağıtması; bu yolla duygu dolu bir anın ağırlığından sıyrılması, yani koşarak kapıya yönelmenin psikolojik karşılığı olan sosyal ve kabul edilebilir tepki.

” Eric ve arkadaşları, takım elbiselerinin altına gizledikleri çocuksu ve eskil kimliklerini konuşturuyorlar, yılların eskitemediği ritüeli, ortak bağlılığın omuzlarına yüklediği ağırlığı hafifletebilmek için duygusal ihtiyaçlarından cinsel ihtiyaçlarıymış gibi bahsediyorlardı.”